Nieuwe bomen en planten

In het voor- en najaar planten we veel nieuwe bomen en planten. Bijvoorbeeld bij nieuwbouwwijken als Steenbrugge. Deze bomen en planten krijgen 2 jaar water, zodat ze goed kunnen groeien. Dit geldt ook voor bomen die we verplaatsen. Sommige soorten krijgen 3 jaar water, zoals de grote exemplaren die we verplaatst hebben op de Van Hetenlocatie. Na 2 jaar moeten bomen en planten zich op eigen kracht redden.

Bij de aanplant houden we al rekening met natte en droge periodes. En dat begint al bij de omstandigheden, zoals de grondsoort, hoeveel zon/schaduw er is en de grondwaterstand. Op basis van plek wordt een passende soort gekozen. Bij het aanplanten voegen we compost toe aan de grond en brengen we een bodembedekkende laag aan. Dat zorgt ervoor dat de bodem meer water kan opnemen en minder snel uitdroogt. Zo helpen we nieuwe bomen en planten om droge periodes te doorstaan, zodat ze ons nu én in de toekomst verkoeling geven.

Feromoonvallen

In heel gemeente Deventer hangen momenteel 120 vallen. De vallen vullen we met lokstof van de vrouwelijke eikenprocessievlinder. Daarmee lokken we de mannelijke eikenprocessievlinders. De feromoonvallen worden meerdere keren geleegd. De vangst wordt onderzocht door Hellingman Onderzoek en Advies. Zij schatten in hoeveel overlast we kunnen verwachten in 2027. Op deze kaart zie de gemiddelde vlindervangsten van de afgelopen jaren per provincie.

In het lab wordt de vangst uitgebreid ontleed en onderzocht. De plaagdruk wordt namelijk niet alleen bepaald door de hoeveelheid mannetjesvlinders in de val, maar óók door de bijvangst. Bijvoorbeeld de aanwezigheid van natuurlijke bestrijders zoals de roofwesp. Om goede metingen uit te voeren is het belangrijk dat de vallen op hun plek blijven.

Passende aanpak

Op basis van de resultaten maken we samen met de gemeente een passend plan voor de beheersing en bestrijding in 2027. We kunnen de eikenprocessierups gerichter aanpakken en daarmee besparen we een hoop tijd, middelen en kosten. Een stuk effectiever dus!

In Deventer is de overlast een stuk lager dan het landelijk gemiddelde

Landelijk is de hoeveelheid eikenprocessierups dit jaar verdubbeld. In Deventer zien we ook een stijging, maar blijft de overlast dit jaar beperkt.

• In 2024 behandelde we 456 bomen
• In 2025 behandelde we 230 bomen
• In 2026 behandelde we 368 bomen

Het ecologisch evenwicht lijkt zich wat dat betreft te herstellen in onze gemeente. We planten steeds meer verschillende boomsoorten en beheren de bermen en parken door ecologisch maaibeheer, bijvoorbeeld met de Deventer Schaapskudde. Hierdoor neemt de biodiversiteit en het aantal natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups toe.

Sinusmaaien

Daarnaast maaien we stukken ‘op maat’. Zo werken we momenteel samen met Stichting IJssellandschap in het Zandweteringspark (tussen Keizerslanden en Steenbrugge). Daar gebruiken we een kleine trekker met messenbalk. Deze trekker is lichter en heeft kleine banden. Dat is beter voor de bodem. Met de messenbalk kunnen we het gras hoger afmaaien. De kikkers springen daar mooi onderdoor.

Op de trekker zit Tino van Stichting IJssellandschap. Hij scant het landschap op bloemen en kruiden en bekijkt kritisch welke delen hij maait en laat staan. Dit noemen we ‘sinusmaaien’: door in slingerende banen te maaien, blijft er altijd een variatie aan bloemen, kruiden en grassen staan. Wat voedsel en een schuilplek biedt voor insecten.

Deventer Schaapskudde

We maaien niet alleen met machines. Ook de Deventer Schaapskudde helpt mee! De schapen houden op een natuurlijke manier het gras kort. Ook verspreiden ze zaden die in aan hun vacht plakken en in hun uitwerpselen zitten.

Waarom maaien we het Zandweteringspark?

We maaien om de biodiversiteit te bevorderen. Als we niet maaien, verandert het landschap namelijk langzaam in grasland met struiken en jonge bomen. Wilde bloemen en kruiden krijgen dan minder kans om te groeien. Veel insecten zijn hiervan afhankelijk. Door te maaien, maken we ruimte voor wilde bloemen en kruiden en behouden we een diversiteit aan soorten.

Uitvoerder Niels Klunder: “We beheren het Zandweteringspark nu een aantal jaar. Daar is het effect van het maaiwerk goed zichtbaar. Waar we afgelopen jaren hebben gemaaid zien we nu veel meer soorten wilde bloemen en kruiden staan, dan op plekken waar nog nooit gemaaid is. Denk aan soorten als: Wilde Peen, Cichorei, Wilde Marjolein, Klavers, Smeerwortel, Watermunt en Kattenstaart. Het staat echt prachtig in bloei nu!”

We bestrijden niet alle rupsen. Dat is ook niet goed voor de natuur. Een deel van de plaag neemt vanzelf af als er weer een ecologische balans ontstaat. Daarom richten we ons vooral op het beheersen van de eikenprocessierups.

Wegzuigen op vaste routes

Vanaf 15 juni 2026 starten we met het verwijderen van nesten. We zuigen rupsen weg op vooraf bepaalde routes. Deze routes liggen in aandachtsgebieden. De routes worden 2-wekelijks gereden.

Aan de slag op basis van meldingen

Bomen die niet op de routes liggen, behandelen we op basis van meldingen. Deze meldingen nemen we mee tijdens onze geplande werkzaamheden, vooral als ze in de buurt van een vaste route liggen. Het streven is om een gemeld nest binnen 14 dagen te verwijderen

Aanpak verschilt per locatie

We gebruiken verschillende beheersmaatregelen. Deze zijn afhankelijk van de locatie van de boom. Op de meldkaart van de gemeente Deventer staan bomen met verschillende kleuren.

• Actief (groene bomen): Beheer via vaste routes in aandachtsgebieden.
• Reactief (gele bomen): Behandeling op basis van meldingen
• Passief (oranje bomen): Behandeling later in het seizoen, gericht op het verwijderen van oude nesten.
• Ecologisch (grijze bomen): Hier laten we rupsresten zitten om natuurlijke bestrijders te stimuleren.

Ecologische bestrijding

In april en mei hebben we op een aantal plekken preventief nematoden ingezet. Dit is een ecologische manier van bestrijden.

Heb je een nest gezien?

Maak een melding via de meldkaart van de gemeente Deventer.

Let op: je kan alleen een melding maken bij de gele en oranje bomen. De groengekleurde bomen staan namelijk al op onze planning en in de grijze bomen laten wij de nesten zitten.

Een schone omgeving nodigt uit om het netjes te houden. Door zichtbaar aan de slag te gaan, draagt de voorjaarsschoonmaak bij aan een prettige sfeer en een positieve beleving van de stad. Je aandacht gaat naar de mooie dingen die te zien zijn.

Binnenstadmanager Bart Ellenbroek: “Vaak op tijden dat anderen nog op één oor liggen of weekend vieren, zorgen medewerkers van het Groenbedrijf ervoor dat de stad schoon is. Vandaag tonen wij vanuit de binnenstad onze waardering voor hun dagelijkse inzet.”

Onderhoud van gevel tot gevel

Het Groenbedrijf was al verantwoordelijk voor het groen en de civiele werkzaamheden in gemeente Deventer. Sinds 1 januari 2026 verzorgen we ook de reiniging van de openbare ruimte. Van onkruidbeheersing op straten en stoepen tot het vegen van wegen en het schoonmaken van voorzieningen.

Vera Holst, directeur het Groenbedrijf: “De binnenstad is een mooi voorbeeld waar de groenvoorzieners en reiniging elkaar goed weten te vinden en elkaar versterken. Die wijkgerichte aanpak werpt z’n vruchten af: een nette en schone binnenstad waar bewoners, ondernemers en bezoekers prettig verblijven.”

In samenwerking met gemeente Deventer monitoren en prioriteren we locaties waar Japanse Duizendknoop aanwezig is. Onder andere op basis van de hoeveelheid meldingen, aanwezigheid van constructies, kans op verspreiding en de veiligheid van bewoners. Op basis van de prioritering wordt er gekozen voor beheersing of bestrijding.

Beheersing en bestrijding

Beheersing betekent dat we de locaties blijven monitoren en één of meerdere keren per jaar maaien of snoeien. Als een locatie hoge prioriteit heeft, gaan we over op bestrijding. Daarvoor zetten we verschillende methodes in waar we goede ervaring mee hebben:

• Zeven
• Afgraven
• Roots Reset®

Bij het zeven en afgraven halen we de Japanse Duizendknoop zoveel mogelijk weg en maken we de grond los. Bij het zeven en afgraven blijven er vaak kleine worteltjes achter, waar weer nieuwe Japanse Duizendknoop uitgroeit. Dat vraagt om goede nazorg. We houden deze locaties goed in de gaten en zodra er een nieuwe scheut opkomt, verwijderen we die.

Roots Reset®

Voor de locatie aan het B.C. Koekoekspad is er gekozen voor Roots Reset®. Hiervoor werken we samen met v.d. Herik. Het Groenbedrijf heeft het stuk grond vrijgemaakt en v.d. Herik verrijkt de bodem met een CleaRoot®-granulaat en dekken de grond voor één jaar zuurstofdicht af. Het granulaat voedt microben in de bodem die snel groeien en daardoor alle zuurstof in de grond verbruiken. Het zuurstofniveau daalt waardoor een fermentatieproces start. Daardoor sterven de wortels van de Japanse duizendknoop af. De aanpak zorgt tegelijkertijd voor een toename van bodemleven. De methode is al succesvol toegepast op honderden plekken in Noordwest‑Europa.

Bekijk hieronder beelden van de werkzaamheden 👇

Een boom kan niet zomaar verplaatst worden. Dit wordt maanden van te voren voorbereid. Eerst heeft Incite Projects een Boom Effect Analyse uitgevoerd (BEA) om te bepalen wat de impact is van het project op de boom. Daarna maakten we de bomen klaar voor verplaatsing. Afgelopen maand was het zover! Samen met Geurs Hengevelde gaven we 3 bomen een nieuwe plek.

Aanleg van talud en wadi

We startten met het grondwerk en het aanleggen van het talud. Daarvoor brachten we extra grond op. Zo zorgen we voor een goede basis waar de bomen en planten in kunnen groeien. Naast de groene wal ontstaat daardoor een wadi die werkt als een buffer voor water. Uit respect voor het crematorium, is de groene wal niet toegankelijk voor publiek. Voor bewoners wordt een voetpad langs de wadi gerealiseerd.

Aanplanten bomen en bosplantsoen

Na het grondwerk konden collega's uit verschillende ploegen aan de slag. Collega's van de bomenploeg zorgden voor het inplanten van zo'n 124 bomen. Collega's uit de wijkploegen, begraafplaatsenploeg en bedrijvenploegen plantten vervolgens zo'n 6.000 stuks bosplantsoen. Planning-technisch soms een leuke uitdaging voor onze projectleider. Op basis van de bodem, standplaats en type beplanting bepalen we welke nazorg nodig is. Denk aan het water geven, voeden en onderhouden.

Met de aanleg van dit project en de zon in aantocht, krijgt Steenbrugge een flinke groene boost. En dat brengt nu al een glimlach op ieders gezicht! De foto's liegen er niet om 😉

De boom is een Broussonetia papyrifera, beter bekend als de papiermoerbei. Een bijzonder exemplaar, want de leeftijd is onzeker. Hij kan meer dan 100 jaar oud zijn, maar hij kan ook direct na de oorlog zijn geplant. Door een holle stamvoet zakte de boom steeds verder scheef.